Ngày 17 tháng 9 năm 2026, Board of Immigration Appeals, gọi tắt là BIA, (tạm dịch là Hội Đồng Kháng Cáo Di Trú Hoa Kỳ) ban hành một quyết định quan trọng trong vụ Matter of A-V-O-, 30 I&N Dec. 44 (BIA 2026). Quyết định này thay đổi cách luật di trú áp dụng đối với một số người không phải là công dân Hoa Kỳ đã bị kết án một tội được gọi là “aggravated felony,” tức một số tội hình sự nghiêm trọng theo định nghĩa của luật di trú. Quyết định mới có thể tạo thêm trở ngại cho một số người đang hoặc sẽ xin thẻ xanh qua thủ tục điều chỉnh tình trạng di trú.

Điểm quan trọng nhất của quyết định là BIA đã hủy bỏ một án lệ cũ có tên là Matter of Kanga, 22 I&N Dec. 1206 (BIA 2000). Trước đây, trong vụ Kanga, BIA cho rằng điều khoản của luật di trú về những người “không đủ điều kiện nhập quốc tịch” chủ yếu liên quan đến những người trốn tránh nghĩa vụ quân sự. Vì vậy, một người có án “aggravated felony” không bị xem là “inadmissible,” tức không được phép nhập cư, chỉ dựa trên điều khoản này.

Nay, sau 26 năm, BIA đã thay đổi cách giải thích đó. BIA kết luận rằng người bị kết án “aggravated felony” thuộc diện luật cấm đáp ứng điều kiện về “good moral character,” tức tư cách đạo đức tốt, để xin nhập quốc tịch, cũng được xem là “ineligible to citizenship,” tức không đủ điều kiện nhập quốc tịch. Theo BIA, điều này có thể khiến người đó bị xem là “inadmissible,” tức không được phép nhập cư vào Hoa Kỳ.

Điều này đặc biệt quan trọng đối với những người đang xin thẻ xanh. Người xin điều chỉnh tình trạng di trú phải chứng minh rằng mình không thuộc diện bị luật di trú cấm nhập cư, trừ khi có một điều khoản miễn trừ áp dụng. Vì vậy, một người có “aggravated felony” thuộc phạm vi của quyết định A-V-O- có thể gặp thêm một trở ngại nghiêm trọng khi xin điều chỉnh tình trạng.

Tuy nhiên, có một điểm rất quan trọng: quyết định mới không áp dụng cho tất cả những người đã từng có án “aggravated felony.” BIA quyết định rằng nguyên tắc mới chỉ áp dụng đối với những người có bản án “aggravated felony” dựa trên việc nhận tội, nhận tội “nolo contendere,” hoặc bị bồi thẩm đoàn kết luận có tội sau ngày 17 tháng 9 năm 2026.

Nói một cách đơn giản, nếu một người đã nhận tội hoặc bị bồi thẩm đoàn kết luận có tội trước ngày 17 tháng 9 năm 2026, thì quyết định mới trong Matter of A-V-O- không tự động áp dụng cho người đó. BIA giới hạn việc áp dụng về sau vì cách giải thích cũ trong Matter of Kanga đã được áp dụng trong nhiều năm và nhiều người có thể đã dựa vào cách giải thích đó.

Vụ A-V-O- cũng cho thấy việc xác định một tội có phải là “aggravated felony” hay không rất quan trọng. Người phụ nữ trong vụ này là công dân Nicaragua, vào Hoa Kỳ bằng chiếu khán du lịch năm 1996 và sau đó ở quá thời hạn. Bà bị kết án tại tòa án liên bang về các tội liên quan đến việc sử dụng thiết bị truy cập không được phép và trộm cắp danh tính nghiêm trọng. Chính quyền cho rằng các tội này thuộc loại “aggravated felony” liên quan đến gian lận hoặc lừa đảo, với số tiền thiệt hại vượt quá $10,000. BIA đồng ý với kết luận này. Hồ sơ cho thấy số tiền bồi thường mà bà phải trả là hơn $345,000.

Điều đáng chú ý là án của bà A-V-O- xảy ra trước ngày 17 tháng 9 năm 2026 nên nguyên tắc mới không áp dụng hồi tố cho bà. BIA vẫn giữ nguyên việc từ chối đơn xin điều chỉnh tình trạng và đơn xin miễn trừ của bà dựa trên những lý do khác trong hồ sơ.

Đối với cộng đồng người Việt, không nên chỉ nhìn vào tên một tội hình sự rồi kết luận rằng tội đó chắc chắn là “aggravated felony” theo luật di trú. Luật di trú có định nghĩa riêng, và hậu quả di trú của một bản án có thể khác với hậu quả hình sự. Ngày nhận tội hoặc ngày có phán quyết, điều luật bị kết án, loại tội, số tiền thiệt hại và những chi tiết khác trong hồ sơ hình sự đều có thể ảnh hưởng đến kết quả.

Matter of A-V-O- là một quyết định mà những người không phải là công dân Hoa Kỳ có hồ sơ hình sự cần đặc biệt lưu ý. Nếu đang bị truy tố hoặc cân nhắc việc nhận tội, đương sự không nên chỉ xem xét hậu quả hình sự mà bỏ qua hậu quả về di trú. Một thỏa thuận nhận tội có thể ảnh hưởng đến việc xin thẻ xanh, xin nhập quốc tịch hoặc quyền được tiếp tục ở lại Hoa Kỳ.

Vì luật hình sự và luật di trú có sự liên hệ rất phức tạp, những người có hồ sơ hình sự đang xin hoặc dự định xin thẻ xanh nên được luật sư di trú xem xét hồ sơ cụ thể trước khi đưa ra quyết định.