KHAI THUẾ CÓ KHIẾN ICE BIẾT ĐỊA CHỈ CỦA QUÍ VỊ?


Một trong những điều mà nhiều người di dân đang lo lắng hiện nay là nếu khai thuế với Internal Revenue Service (IRS), tức là Sở Thuế Vụ Hoa Kỳ, thì thông tin và địa chỉ của mình có thể bị chuyển cho Sở Di Trú và Cơ Quan Thi Hành Luật Di Trú, tức ICE, hay không. Vấn đề này vừa có một diễn biến quan trọng. Ngày 8 tháng 9 năm 2026, Tòa Kháng Án Liên Bang Khu Vực Columbia đã giữ nguyên lệnh của tòa cấp dưới, ngăn không cho IRS tiếp tục sử dụng một thủ tục đặc biệt để cung cấp thông tin người khai thuế cho ICE. Tòa phán quyết rằng thủ tục mà IRS sử dụng đã vi phạm những điều kiện do luật liên bang đặt ra để bảo vệ thông tin thuế của người dân.

Vấn đề bắt đầu từ năm 2025, khi IRS và Bộ Nội An, cơ quan quản lý ICE, có một thỏa thuận cho phép ICE yêu cầu IRS cung cấp địa chỉ mới nhất của những người mà ICE đang điều tra về việc cư trú bất hợp pháp tại Hoa Kỳ. ICE đã yêu cầu thông tin liên quan đến khoảng 1.28 triệu người. Sau đó, IRS đã cung cấp hồ sơ của 47,289 người cho ICE. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là cách IRS thực hiện việc này. Thay vì kiểm tra từng yêu cầu một cách riêng biệt, IRS thiết lập một thủ tục tự động để đối chiếu hàng triệu hồ sơ. Theo thủ tục này, ICE có thể cung cấp một con số gồm năm hoặc chín chữ số trong phần địa chỉ, ngay cả khi con số đó không phải là ZIP code thực sự. IRS sau đó có thể dùng số nhận dạng của người đóng thuế để tìm địa chỉ mới nhất trong hồ sơ của mình.

Theo luật liên bang, thông tin khai thuế được bảo vệ rất nghiêm ngặt. Điều 6103 của Bộ Luật Thuế Liên Bang, tức 26 U.S.C. §6103, nói chung cấm nhân viên IRS tiết lộ hồ sơ và thông tin khai thuế cho người khác, trừ những trường hợp được luật cho phép. Có một số ngoại lệ, trong đó có trường hợp một cơ quan liên bang yêu cầu một số thông tin nhất định để phục vụ một cuộc điều tra hình sự đủ điều kiện. Tuy nhiên, luật đặt ra những điều kiện cụ thể đối với yêu cầu này, bao gồm tên và địa chỉ của người đóng thuế, thời gian khai thuế liên quan, căn cứ pháp luật của cuộc điều tra và lý do cụ thể tại sao thông tin được yêu cầu có thể liên quan đến cuộc điều tra. IRS hiện vẫn xác nhận rằng Điều 6103 nói chung cấm việc tiết lộ thông tin thuế, ngoại trừ những trường hợp được luật cho phép.

Tòa Kháng Án cho rằng thủ tục của IRS đã không bảo đảm những yêu cầu này. Đặc biệt, ICE không nhất thiết phải cung cấp một địa chỉ thật sự của người đóng thuế, trong khi luật yêu cầu phải có tên và địa chỉ. Tòa cũng quan tâm đến việc IRS sử dụng một hệ thống tự động để kiểm tra hàng triệu hồ sơ mà không có sự xem xét riêng biệt để bảo đảm từng yêu cầu đều đáp ứng điều kiện của luật. Vì vậy, tòa giữ nguyên lệnh ngăn chặn thủ tục này.

Điều này có ý nghĩa gì đối với cộng đồng người Việt? Trước hết, không nên hiểu quyết định của tòa là IRS tuyệt đối không được chia sẻ bất cứ thông tin nào với ICE. Luật vẫn có những trường hợp cho phép IRS tiết lộ một số thông tin cho cơ quan liên bang nếu các điều kiện luật định được đáp ứng. Đồng thời, quyết định này cũng không có nghĩa là người không có giấy tờ có thể yên tâm rằng thông tin thuế của mình hoàn toàn không thể được ICE biết đến. Điều quan trọng là IRS phải tuân thủ những giới hạn mà Quốc Hội đã đặt ra trước khi tiết lộ thông tin.

Đặc biệt, những người khai thuế bằng ITIN, tức là mã số thuế cá nhân do Sở Thuế Vụ Hoa Kỳ cấp cho những người không đủ điều kiện có số An Sinh Xã Hội (Social Security Number), cũng không nên nghĩ rằng ITIN tự động bảo vệ họ khỏi mọi vấn đề về di trú. Tuy nhiên, cũng không nên vì lo sợ ICE mà cho rằng việc khai thuế sẽ tự động đưa địa chỉ của mình cho ICE. Quyết định mới nhất của tòa cho thấy luật liên bang vẫn đặt ra những giới hạn đáng kể đối với việc IRS chia sẻ thông tin thuế với các cơ quan khác. Vì vấn đề này vẫn còn tiếp tục được tranh tụng, những người có hồ sơ di trú phức tạp, lệnh trục xuất hoặc những vấn đề khác với ICE nên tham khảo ý kiến của luật sư di trú trước khi quyết định cách xử lý trường hợp riêng của mình.