Trước tình hình gần đây, ghi nhận sự gia tăng các hoạt động của U.S. Immigration and Customs Enforcement (ICE) trong các buổi phỏng vấn của Sở Di trú USCIS và các buổi hẹn biometrics (chụp hình, lấy dấu vân tay và chữ ký để USCIS kiểm tra lý lịch) tại Application Support Center (ASC) (trung tâm chụp hình và lấy dấu vân tay của USCIS), theo thông tin từ American Immigration Lawyers Association (AILA) (Hiệp Hội Luật Sư Di Trú Hoa Kỳ), cần lưu ý rằng một số văn phòng USCIS thực địa tại California, cụ thể là Fresno, San Diego, San Francisco, Los Angeles, San Bernardino và Santa Ana, đã ghi nhận các trường hợp đương đơn bị tạm giữ, đặc biệt trong các buổi phỏng vấn family-based Adjustment of Status (điều chỉnh tình trạng cư trú theo diện gia đình). Trong những trường hợp này, các nhân viên ICE đã xuất hiện tại văn phòng USCIS và bắt giữ đương đơn trong hoặc ngay sau buổi phỏng vấn.

Là một phần trong chính sách tăng cường thực thi luật di trú, chính quyền Trump đã ban hành hướng dẫn trong policy guidance (bản ghi nhớ chính sách) của USCIS về việc ban hành Notice to Appear (NTA) (Thông Báo Ra Tòa) đối với những người không đủ điều kiện nhập cảnh hoặc có thể bị trục xuất. Trong thông báo chính sách liên quan đến hồ sơ bảo lãnh gia đình, USCIS nhắc lại rằng cơ quan này có thể ban hành NTA đối với người được bảo lãnh trong hồ sơ I-130, vì đơn I-130 không mang lại tình trạng di trú hợp pháp và cũng không bảo vệ người đó khỏi việc bị trục xuất. Ngoài các cập nhật chính sách này, chính quyền còn bắt đầu chủ động bắt giữ một số cá nhân ngay trong các buổi phỏng vấn với USCIS, cho thấy cách tiếp cận cứng rắn hơn trong việc thực thi luật di trú.

Theo thông tin của AILA, các hoạt động bắt giữ và thực thi luật di trú vẫn chủ yếu diễn ra ở một số khu vực nhất định, tùy thuộc vào lãnh đạo, cách làm việc và khả năng của ICE tại từng nơi. Cách USCIS phối hợp với ICE trong những trường hợp này cũng khác nhau giữa các văn phòng địa phương, và việc áp dụng quyền cân nhắc có thể dẫn đến kết quả khác nhau, ngay cả trong cùng một khu vực văn phòng USCIS.

Thông tin từ AILA cũng cho thấy ICE và USCIS có sự phối hợp nội bộ, cho phép việc bắt giữ có thể xảy ra trong hoặc ngay sau buổi phỏng vấn với USCIS. Có khả năng quy trình này đã bắt đầu từ trước ngày phỏng vấn, khi danh sách các buổi phỏng vấn có thể được ICE và Fraud Detention and National Security Directorate (FDNS) (Đơn Vị An Ninh Quốc Gia và Chống Gian Lận của USCIS) xem xét để xác định những người nằm trong diện ưu tiên bị xử lý. Trong một số trường hợp, thông tin từ AILA cho biết các hồ sơ được chọn có thể được sắp xếp phỏng vấn tại những phòng và với những viên chức cụ thể; tuy nhiên, cách làm này có thể khác nhau giữa các văn phòng USCIS, và mức độ phối hợp thực tế vẫn chưa thật sự rõ ràng.

Theo chính sách trước đây, thường khi đương đơn nộp đơn Adjustment of Status để xin điều chỉnh tình trạng di trú, USCIS sẽ không thông báo cho ICE để tiến hành bắt giữ, ngoại trừ trường hợp đương đơn từng có lệnh trục xuất trước đó mà chưa được thi hành. Với chính sách tăng cường thực thi luật di trú hiện nay, điều quan trọng Quý vị cần lưu ý là việc đương đơn đủ điều kiện xin điều chỉnh tình trạng cư trú (xin thẻ xanh) không đồng nghĩa với việc sẽ được bảo vệ khỏi việc bị ICE bắt giữ. Ngay cả khi đương đơn hội đủ điều kiện để điều chỉnh tình trạng di trú, ICE vẫn có thể tạm giữ họ trong buổi phỏng vấn với USCIS nếu họ hiện không có tình trạng cư trú hợp pháp. Lý do là việc nộp hồ sơ Adjustment of Status để xin điều chỉnh tình trạng di trú không có nghĩa là đương đơn có tình trạng cư trú hợp pháp trong thời gian hồ sơ đang được xét duyệt.

Quý vị nào hiện đang ở Hoa Kỳ không có tình trạng hợp pháp và có ý định nộp đơn Adjustment of Status để xin điều chỉnh tình trạng di trú, nên tham khảo ý kiến luật sư di trú để hiểu rõ mức rủi ro có thể gặp và lập kế hoạch phù hợp.